انواع لاستیک آفرود | آشنایی با انواع لاستیک های آفرودی + ویژگی های مدل های مختلف براساس کاربرد

لاستیک‌های آفرودی دارای آج‌های بزرگ و متقاطع هستند. ساختار این لاستیک‌ها نیز نرم‌تر است. ویژگی دیگر این لاستیک‌ها بدنه‌ی تقویت شده‌ی آن‌ها است. این ویژگی‌ها باعث شده تا لاستیک‌های آفرودی در مسیرهای ناهموار، ماسه‌ای، جنگلی، کوهستانی و… عملکرد خوبی داشته باشند. البته به شرطی که سراغ مدل لاستیک آفرودی مناسبی بروید. در این مقاله از رینوتیک قرار است درباره‌ی انواع تایر آفرودی صحبت کنیم و ببینیم برای هر شرایط باید سراغ چه نوع لاستیکی رفت.

آشنایی با انواع لاستیک‌های آفرود

لاستیک‌های آفرودی براساس نوع آجی که دارند دسته‌بندی می‌شوند. لاستیک‌های آفرودی به طور خاص برای رانندگی در مسیرهای ناهموار و غیرجاده‌ای طراحی می‌شوند. البته به جز دسته لاستیک‌های همه کاره (AT) که قابلیت استفاده در سطح شهر را نیز دارند. نکته اینجاست که هرکدام از انواع لاستیک‌های آفرودی برای جاده‌های مشخصی قابل استفاده هستند. مثلاً از لاستیک‌های گل‌ولای (MT) نمی‌توانید در مسیرهای شنی یا کوهستانی استفاده کنید، زیرا کارایی مدنظرتان را ندارند.

انواع لاستیک آفرودی را می‌توانیم در 4 دسته‌ی زیر قرار دهیم. در ادامه جدولی را برای مقایسه‌ی کلی این لاستیک‌ها آورده‌ایم.

1. لاستیک‌های آفرودی همه کاره (All Train)

لاستیک‌های آفرودی AT که با نام همه کاره هم شناخته می‌شوند، از جمله لاستیک‌هایی هستند که برای رانندگی در سطح شهر هم می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. این لاستیک‌ها دارای آج‌های متقاطع و با شیارهای عمیق هستند. وقتی به آج این لاستیک‌ها نگاه می‌کنید، هرکدام از بلوک‌های آج به‌صورت بزرگ و برجسته قابل تشخیص هستند. این آج‌ها تا دیواره‌ی لاستیک ادامه پیدا می‌کنند.

نکته‌ی مهم اینکه سایز آج‌های لاستیک در مرکز کوچک‌تر بوده و در حاشیه‌ها بزرگ‌تر است. کوچک‌تر شدن سایز آج‌ها و فشردگی آن‌ها در مرکز باعث شده تا میزان چسبندگی لاستیک‌ها در مرکز بیشتر شود. به همین دلیل لاستیک‌های AT در جاده‌های شهری، روستایی و… هم عملکرد نسبتاً خوبی دارند.

مشکل دیگر لاستیک‌های آفرودی عمدتاً سروصدای زیاد آن‌ها است. این سروصدا به دلیل سایز بزرگ آج‌ها و بلوکه‌ بلوکه بودن گل لاستیک ایجاد می‌شود. در لاستیک‌های آفرودی همه کاره، فاصله‌ی کم و کوچک‌تر بودن آج لاستیک در مرکز باعث شده تا سروصدای لاستیک هم کمتر شود.

با این حال لاستیک‌های آفرودی AT همیشه هم انتخاب مناسبی نیستند. اگرچه این لاستیک‌ها برای مسیرهای آسفالت و خاکی هم قابل استفاده هستند، اما در جاده‌های ناهموار جنگلی، کوهستانی یا کویری سنگین دچار مشکل می‌شوند. این لاستیک‌ها بیشتر برای آفرودهای سبک و متوسط پیشنهاد می‌شوند.

طول عمر مفید لاستیک‌های همه کاره البته بیشتر از انواع لاستیک آفرودی است و تا 80 هزار کیلومتر هم می‌رسد. در ضمن از این لاستیک‌ها در تمامی فصل‌های سال تقریباً می‌توانید استفاده کنید. البته در روزهای برفی سال یا دماهای زیر 7 درجه بهتر است سراغ لاستیک آفرودی زمستانی بروید.

برندهایی مثل لاستیک هانکوک، دانلوپ، کنتینتال، کومهو، گودیر، میشلن و پیرلی لاستیک‌های آفرودی All Train هم تولید می‌کنند. این لاستیک‌ها با همین حروف AT یا A/T که روی بدنه‌ی لاستیک درج شده است قابل تشخیص هستند.

2. لاستیک‌های آفرودی مخصوص گل و لای (Mud Train)

برای رانندگی در زمین‌های گلی، جنگلی، شنی و مسیرهای مشابه باید از لاستیکی استفاده کنید که قابلیت خودتمیزشوندگی داشته باشد و در گل و لای فرو نرود. لاستیک‌های آفرودی MUD Train با همین هدف طراحی شده‌اند. این لاستیک‌ها با حروف MT یا M/T هم شناخته می‌شوند.

مشخصه‌ی اصلی لاستیک‌های آفرودی MT آج‌های متقاطع و بزرگ آن است که با فاصله از هم قرار گرفته‌اند. برخی از مدل‌های MT دارای آج‌های V شکل هم هستند. این ویژگی‌ها باعث می‌شود تا گل و لای بین آج‌های لاستیک نمانده و مستقیماً به بیرون پرتاب شود. شبیه آب باران که لای آج لاستیک‌های معمولی نمی‌ماند و به بیرون پرتاب می‌شود.

در نقل قول زیر از وب‌سایت groundspeedtires می‌توانید بیشتر با لاستیک‌های آفرودی M/T آشنا شوید:

“Characteristics of a typical Mud Terrain tire are relatively larger spaces between tread blocks compared to Touring, Highway or All-Terrain tires, and an open shoulder design. These large tread spaces help to keep mud or other loose materials from becoming trapped in the grooves, and along with the open shoulders, provide traction in very extreme conditions, such as mud, sand, gravel, rocks, and wet snow.”

«ویژگی اصلی این نوع لاستیک‌ها، فاصله زیاد بین بلوک‌های آج آن نسبت به لاستیک‌های جاده‌ای و All-Terrain است؛ این طراحی باز را می‌توانید در نواحی شانه لاستیک هم مشاهده کنید. فاصله‌های بزرگ بین بلوک‌های آج باعث می‌شود تا گل، شن یا مواد سست به‌راحتی از بین شیارها خارج شوند و گیر نکنند. در نتیجه لاستیک‌های M/T در شرایط بسیار سخت مانند عبور از زمین‌های گلی، ماسه، سنگ‌ریزه، صخره و برف خیس عملکرد خوبی از خود نشان دهد.»

مشخصه دیگر لاستیک‌های MT دیواره‌های جانبی قوی‌تر آن است. این ویژگی باعث شده تا مقاومت این لاستیک‌ها در برابر برخورد با صخره‌ها، سنگ‌ریزه‌ها و اشیاء بیرونی بیشتر باشد. در ضمن ساختار کلی این لاستیک‌ها نسبت به مدل‌های AT نرم‌تر است. به نحوی که می‌توانند روی صخره‌های بزرگ دچار فرورفتگی شده و بدون مشکل از روی آن‌ها عبور کنند.

اما لاستیک‌های آفرودی MT طول عمر کمتری نسبت به مدل‌های AT دارند. همچنین چون آج‌ آن‌ها بزرگ‌ است، در مسیرهای شهری سروصدای زیادی ایجاد می‌کنند. به همین دلیل در جاده‌های آسفالت و شهری از این لاستیک‌ها استفاده نمی‌شود. خصوصاً که چسبندگی کمتری هم نسبت به سطح جاده دارند و می‌توانند باعث افزایش مصرف سوخت خودرو شده و حتی روی عملکرد هندلینگ آن هم تاثیر منفی بگذارند.

3. لاستیک‌های آفرودی شنی (Sand Train)

در ایران وقتی صحبت از لاستیک آفرودی می‌شود، معمولاً راننده‌ها به دنبال رانندگی در شن و ماسه و مسیرهای کویری هستند. اگر در این دسته‌بندی قرار می‌گیرید، باید سراغ لاستیک‌های آفرودی شنی یا ST بروید. تایرهای آفرودی شنی کشش سطحی خوبی در مسیرهای شنی ایجاد می‌کنند و برای حرکت در جاده‌های شنی و کویری مناسب هستند.

برای آفرودهای سبک، خودروهای SUV و ماشین‌های آفرودی البته نیازی نیست از لاستیک‌های Sand Tire استفاده کنید. این لاستیک‌ها تخصصی هستند و برای خودروهای کویری و مسیرهای سنگین پیشنهاد می‌شوند. برای وانت‌ها، آفرودهای سبک و خودروهای SUV پیشنهاد می‌کنیم از همان لاستیک‌های AT و یا MT استفاده کنید.

مشخصه‌ی اصلی لاستیک‌های ST طراحی خاص آج‌های آن است. این آج‌ها به‌صورت برجسته، بزرگ و با ساختار هفتی طراحی می‌شوند. حتی در برخی از مدل‌ها آج‌ها به‌صورت افقی و موازی طراحی می‌شوند. به نحوی که بتوانند در ماسه فرو رفته و مجدد خارج شوند. بدون اینکه شن وسط آج‌ها مانده و جلوی حرکت خودرو را سد کند.

قاعدتاً از چنین لاستیک‌هایی در مسیرهای آسفالت و غیرشن نمی‌توان استفاده کرد. این لاستیک‌ها به‌صورت تخصصی فقط برای مسیرهای کویری و شنی طراحی می‌شوند.

4. لاستیک آفرودی زمستانی  یا برفی (Winter/ Snow Train)

تولیدکننده‌ها برای خودروهای آفرودی هم لاستیک‌های زمستانی خاصی طراحی می‌کنند. مشخصه‌ی اصلی لاستیک‌های زمستانی ساختار نرم‌تر و انعطاف‌ بیشتر آن‌ها است. به نحوی که در دماهای کمتر از 7 درجه هم دچار مشکل نشوند و ساختار خودشان را حفظ کنند.

مشخصه‌ی دیگر لاستیک‌های زمستانی هم باید آج‌های متقاطع و با فاصله باشد. به نحوی که برف و باران بین آن‌ها نمانده و به بیرون پرتاب شود. این دو مشخصه در لاستیک‌های آفرود زمستانی هم قابل مشاهده است. لاستیک‌های آفرودی زمستانی در مدل‌‌ها و با آج‌های متفاوتی تولید می‌شوند که آن‌ها را برای حرکت در مسیرهای شهری و غیرشهری آماده می‌کند.

لاستیک‌های Snow Train مزایای زیادی نسبت به مدل‌های AT دارند؛ اما فقط در دماهای کمتر از 7 درجه قابل استفاده هستند. اگر در دماهای بالا از لاستیک‌های زمستانی استفاده کنید، طول عمر آن‌ها کاهش یافته و خیلی زود دچار سابیدگی می‌شوند. در ضمن میزان چسبندگی این لاستیک‌ها در آب‌وهواهای معتدل هم کاهش پیدا می‌کند که می‌تواند روی عملکرد خودرو تاثیر منفی بگذارد.

ساختار لاستیک‌های آفرودی چیست؟

انواع لاستیک‌های آفرودی با دو ساختار رادیال (Radial) یا بایاس پلی (Bias Play) تولید می‌شوند.

1) ساختار رادیال در تایرهای آفرودی

لاستیک‌های رادیال انتخاب اول تولیدکننده‌های لاستیک است. در این ساختار لایه‌های متفاوت لاستیک به‌صورت افقی و 90 درجه روی هم قرار می‌گیرد. لاستیک‌های رادیال طول عمر بیشتری دارند و سروصدای خیلی کمی هم تولید می‌کنند. همچنین در لایه‌های بالایی این ساختار معمولاً از چند لایه‌ی تثبیت کننده استفاده می‌شود. این لایه‌ها باعث کاهش مقاومت غلتشی لاستیک و افزایش چسبندگی آن می‌شود. این ویژگی‌ها علاوه بر اینکه روی عملکرد فنی خودرو تاثیر مثبت می‌گذارند، باعث کاهش مصرف سوخت خودرو نیز می‌شوند.

لاستیک‌های همه کاره آفرودی اغلب به‌صورت رادیال تولید می‌شوند. این لاستیک‌ها برای رانندگی در مسیرهای شهری و آسفالته مناسب هستند؛ اما برای مسیرهای ناهموار خیلی از راننده‌ها این لاستیک‌ها را پیشنهاد نمی‌کنند.

2) ساختار بایاس پلی در تایرهای آفرودی

انتخاب دوم راننده‌ها برای انواع لاستیک آفرود، ساختار بایاس پلی است. در این ساختار از لایه‌های فولادی با زاویه 30 درجه برای طراحی لاستیک استفاده می‌شود. قرارگیری با این زاویه باعث می‌شود تا لایه‌ها باهم نقاط مشترک بیشتری داشته باشند و حالت متقاطع آن‌ها باعث افزایش انعطاف‌پذیری لاستیک شود. همچنین این لایه‌های مشترک روی خود تمیزشوندگی و میزان کشش لاستیک هم تاثیر مثبت می‌گذارند.

مزیت دیگر لاستیک‌های آفرودی بایاس پلی این است که پنچری‌های جزئی تاثیری در عملکرد آن‌ها ندارد. این لاستیک‌ها می‌توانند چنین پنچری‌هایی را نگه داشته و مسدود کنند. به نحوی که از گسترش پنچری جلوگیری شده و عملکرد خودرو مختل نشود.

این ویژگی‌های مثبت باعث شده تا راننده‌ها برای مسیرهای آفرودی استفاده از لاستیک‌های بایاس پلی را ترجیح بدهند؛ اما از این لاستیک‌ها بهتر است در مسیرهای شهری و آسفالته استفاده نشود؛ زیرا ساختار خاص این لاستیک‌ها باعث افزایش مقاومت لاستیک در چرخش‌ها شده و روی مصرف سوخت خودرو تاثیر منفی می‌گذارد.

راهنمای خرید لاستیک آفرودی

تا اینجا درباره‌ی انواع لاستیک آفرودی صحبت کردیم؛ اما در هنگام خرید لاستیک‌های آفرودی صرفاً آشنایی با مدل‌های مختلف لاستیک کافی نیست. به جز این موارد نکات دیگری هم وجود دارد که باید با آن‌ها آشنا باشید. در ادامه به این نکات می‌پردازیم.

1. با کد لاستیک آشنا باشید

مشخصات اصلی هر لاستیک را باید از روی کد لاستیک متوجه شوید. کد لاستیک عبارتی انگلیسی و مخلوطی از اعداد و حروف است که روی بدنه‌ی لاستیک درج می‌شود. از روی این کد می‌توانید قطر لاستیک، عرض آن، نوع لاستیک، قدرت تحمل بار و… را متوجه شوید.

برای آشنایی بیشتر با کد لاستیک بد نیست با یک مثال پیش برویم. مثلاً کد لاستیک زیر را مشاهده کنید. خواندن کد لاستیک را باید از سمت چپ شروع کنیم. از روی جدولی که در ادامه می‌آید، معنای هر بخش از کد را متوجه می‌شوید:

A/T 265/70R17 121S

اگر با روش‌ خواندن کد لاستیک آشنا نیستید، می‌توانید از یک کارشناس باتجربه یا هوش مصنوعی کمک بگیرید.

2. تاریخ تولید لاستیک را بدانید

تاریخ تولید لاستیک هم روی جداره‌ی آن درج می‌شود. این تاریخ به‌صورت یک کد 4 رقمی روی بدنه حک شده است. 2 عدد اول این کد هفته‌ی تولید لاستیک را نشان می‌دهد. 2 عدد بعدی هم بیانگر سال تولید لاستیک هستند. مثلاً اگر روی لاستیک کد 2523 حک شده باشد، یعنی این لاستیک در هفته‌ی بیست و پنجم (ماه ششم) سال 2023 تولید شده است.

نکته مهم اینکه تاریخ انقضای هر لاستیک 5 تا 6 سال است. حتی اگر مورد استفاده هم قرار نگرفته باشد. پس هنگام خرید لاستیک آفرودی حواستان باشد سراغ لاستیک‌های خیلی قدیمی نروید. حتی اگر قیمت آن‌ها پایین‌تر باشد.

3. تناسب سایز رینگ و لاستیک آفرودی

خیلی وقت‌ها رانندگان خودروهای آفرودی دوست دارند از رینگ و لاستیک‌های سایز بزرگ استفاده کنند. حالا برخی ترجیح می‌دهند قطر رینگ و لاستیک را افزایش دهند و برخی هم سراغ لاستیک‌های فاق بلند می‌روند. هرکدام از این انتخاب‌ها مزایا و معایب خودشان را دارند.

اول درباره‌ی قطر رینگ و لاستیک صحبت کنیم. هر خودرویی قابلیت استفاده از رینگ و لاستیک‌های مشخصی را دارد. برای مثال ممکن است خودروی شما دارای رینگ‌های 17 اینچی فابریک باشد. در این صورت نهایتاً یک یا دو سایز می‌توانید رینگ را بزرگ‌تر کنید. برای این کار لازم است از یک کارشناس باتجربه کمک بگیرید.

نکته اینجاست که نمی‌توانید همین‌طور بی‌حساب هم قطر لاستیک یا رینگ آفرودی را افزایش دهید. چون به سیستم تعلیق و قطعات خودرو فشار وارد آورده و ممکن است عملکرد آن‌ها را مختلف کند.

با این حال افزایش قطر لاستیک و رینگ خودرو روی هندلینگ آن و خنک‌سازی اجزای سیستم تعلیق و ترمز خودرو تاثیر مثبت می‌گذارد.

نکته بعدی بحث افزایش فاق لاستیک است. فاق لاستیک فاصله‌ی بین لبه رینگ تا لبه‌ی آج لاستیک را نشان می‌دهد. هرچقدر فاق لاستیک کوتاه‌تر باشد، بدنه‌ی خودرو به سطح زمین نزدیک‌تر می‌شود. این ویژگی باعث افزایش چسبندگی لاستیک و پایداری خودرو خواهد شد؛ اما در خودروهای آفرودی کمتر از لاستیک‌های فاق کوتاه استفاده می‌شود. معمولاً فاق لاستیک‌های آفرودی بلند است، زیرا فاصله‌ی بدنه خودرو با موانع و عملکرد خودرو در مسیرهای ناهموار اهمیت بیشتری دارد.

4. برندهای تولیدکننده لاستیک آفرود را بشناسید

اگر در جستجوی بهترین انواع لاستیک آفرودی هستید، باید سراغ برندهای شناخته‌ شده‌ای مثل لاستیک نکسن، هانکوک، دانلوپ، کنتینتال، کومهو، گودیر، میشلن و… بروید. این برندها معروف هستند و عملکرد ثابت‌ شده‌ای دارند. با این حال جزء گزینه‌های گران‌قیمت بازار هم حساب می‌شوند. اگر می‌خواهید کمتر هزینه کنید، می‌توانید لاستیک‌های ژاپنی و چینی مشهورتر را برگزینید.

5. قیمت انواع لاستیک آفرود

نوع لاستیک آفرود روی قیمت آن هم تاثیر می‌گذارد. معمولاً لاستیک‌های زمستانی و گل و لای گران‌تر از لاستیک‌های همه‌جا رو هستند. البته به جز این فاکتور شاخصه‌های دیگری مثل سایز لاستیک، برند و… هم روی قیمت لاستیک‌های آفرودی تاثیر می‌گذارد. برای استعلام قیمت انواع تایرهای آفرودی می‌توانید با فروشگاه رینوتیک تماس بگیرید. رینوتیک عرضه‌کننده انواع لاستیک خارجی آفرود و اسپرت در ایران است.

سخن آخر

شناختن انواع لاستیک‌های آفرودی به شما کمک می‌کند تا راحت‌تر لاستیک مدنظرتان را پیدا کنید. لاستیک‌های آفرودی در مدل‌های متنوعی تولید می‌شوند. از لاستیک‌های AT برای رانندگی‌های جاده‌ای و مسیرهای آفرودی سبک استفاده می‌شود. لاستیک‌های آفرودی MT برای رانندگی در گل و لای مناسب هستند. مدل‌های ST برای رانندگی در شن و ماسه توصیه می‌شوند. لاستیک‌های زمستانی آفرودی هم برای شرایط سخت پیشنهاد می‌شوند. در این مقاله درباره‌ی انواع لاستیک آفرود و نکات خرید آن صحبت کردیم. اگر سوال دیگری داشتید، در کامنت‌ها پاسخگوی شما هستیم.

سوالات متداول

برای جاده‌های روستایی از چه نوع لاستیک آفرودی استفاده کنم؟

برای جاده‌های خاکی و آسفالت باید از لاستیک آفرودی AT استفاده کنید. این لاستیک‌ها طول عمر بالاتری دارند، در مسیرهای جاده‌ای پایدارتر هستند و سروصدای کمتری هم ایجاد می‌کنند.

برای جاده جنگلی از چه لاستیک آفرودی استفاده کنم؟

جاده‌های جنگلی اغلب سنگ‌لاخی و دارای گل و لای هستند. به همین دلیل می‌توانید از لاستیک‌های MT استفاده کنید. البته لاستیک‌های AT هم برای آفرود سبک در این جاده‌ها مناسب هستند.

لاستیک تابستانی آفرودی چیست؟

لاستیک‌های AT آفرودی در مدل‌های تابستانی تولید می‌شوند. این لاستیک‌ها برای استفاده‌ی روزمره مناسب هستند. در فصل‌های سرد سال هم تا حد خوبی می‌توانید از این لاستیک‌ها استفاده کنید.