بررسی سایز لاستیک خودرو | آشنایی با انواع تایر براساس سایز + نکات طلایی تغییر سایز

سایز لاستیک خودرو را نباید براساس زیبایی و یا پیشنهاد دوستان‌تان تغییر دهید. عوض کردن سایز لاستیک می‌تواند روی عملکرد هندلینگ و ایمنی خودرو تاثیر بگذارد. برای مثال استفاده از لاستیک‌هایی با سایز نامناسب می‌تواند باعث فشار آمدن به جلوبندی خودرو شود، عملکرد سیستم‌ ترمز خودرو را مختل کند و حتی روی مصرف سوخت خودرو نیز تاثیر منفی داشته باشد. به همین دلیل اینکه بدانید سایز لاستیک‌تان دقیقاً چند است و چه مشخصاتی دارد، اهمیت زیادی پیدا می‌کند. در این مقاله از رینوتیک می‌خواهیم درباره‌ی اهمیت سایز تایر صحبت کنیم و توضیح دهیم که چطور بهترین لاستیک سازگار با خودروی خودتان را پیدا کنید.

منظور از سایز لاستیک چیست؟ تغییر سایز چه تاثیری روی عملکرد خودرو می‌گذارد؟

خیلی از خریداران تصور می‌کنند منظور از سایز لاستیک فقط قطر داخلی آن است؛ اما در هنگام خرید لاستیک باید حواستان به سایر ابعاد آن نیز باشد. این ابعاد شامل سه فاکتور زیر می‌شود:

1) سایز عرض لاستیک

 عرض لاستیک مقدار پهنای آن را نشان می‌دهد. برای اندازه‌گیری عرض باید فاصله‌ی بین دو دیواره‌ی لاستیک را اندازه‌گیری کرد. هرچقدر عرض لاستیکی بیشتر باشد، سطح تماس آن با زمین هم بیشتر است. عرض لاستیک معمولاً برحسب میلی‌متر گزارش می‌شود.

هرچقدر عرض لاستیک بیشتر باشد، میزان چسبندگی آن افزایش می‌یابد. همچنین لاستیک‌های پهن ترمزگیری و پایداری بیشتری هم دارند؛ اما چون میزان اصطکاک را بالا می‌برند، باعث افزایش مصرف سوخت خودرو نیز می‌شوند. نکته دیگر اینکه افزایش بیش از اندازه‌ی عرض لاستیک هم امکان‌پذیر نیست؛ زیرا ممکن است به سایر قطعات داخلی خودرو آسیب بزند.

2) ارتفاع دیواره لاستیک یا فاق لاستیک

 دیواره یا جداره‌ی جانبی لاستیک، فاصله‌ی بین لبه رینگ تا لبه‌ی آج لاستیک را نشان می‌دهد. خیلی از فروشنده‌ها به جای ارتفاع دیواره از واژه‌ی فاق لاستیک هم استفاده می‌کنند. ارتفاع دیواره یا همان فاق لاستیک را معمولاً به‌صورت نسبتی از عرض لاستیک و برحسب درصد بیان می‌کنند. در کد لاستیک نیز این عدد به شکل درصدی گزارش می‌شود.

مثلاً فرض کنید عرض لاستیکی 240 میلی‌متر است. ارتفاع دیواره‌ی آن هم 108 میلی‌متر باشد. در کد لاستیک هیچ‌وقت این عدد 108 میلی‌متر ذکر نمی‌شود. به جای این عدد گفته می‌شود که نسبت ارتفاع دیواره به عرض لاستیک 45 درصد است. فاق لاستیک میزان گوشتی بودن یا نازک بودن لاستیک را نشان می‌دهد.

هرچقدر فاق لاستیک بلندتر باشد، لاستیک راحتی بیشتری دارد؛ اما در سرعت‌های بالا روی پایداری خودرو تاثیر منفی می‌گذارد. لاستیک‌های فاق کوتاه باعث افزایش چسبندگی و پایداری بیشتر خودرو می‌شوند. به همین دلیل در خودروهای اسپرت معمولاً از لاستیک‌های فاق کوتاه استفاده می‌کنند.

3) قطر داخلی لاستیک

قطر داخلی لاستیک اندازه‌ی دهانه‌ی لاستیک را نشان می‌دهد. دانستن سایز قطر لاستیک نکته‌ی مهمی است؛ زیرا در هنگام خرید لاستیک باید حواستان به سایز رینگ و تناسب آن با تایر هم باشد. سایز قطر تایر را برحسب اینچ بیان می‌کنند. خیلی وقت‌ها که درباره‌ی سایز لاستیک صحبت می‌شود، منظورمان همین قطر داخلی لاستیک است.

افزایش قطر لاستیک ظاهر خودرو را اسپرت‌تر نشان می‌دهد و روی فرمان‌پذیری آن هم تاثیر مثبت می‌گذارد. همچنین وقتی سایز رینگ و لاستیک را بیشتر می‌کنید، خنک‌کاری سیستم ترمز و تعلیق هم بهتر انجام می‌شود.

با این حال افزایش قطر لاستیک معایبی هم دارد. از جمله اینکه نرمی رانندگی را کم می‌کند و باعث افزایش مصرف سوخت خودرو نیز می‌شود.

نکته دیگر اینکه سایز قطر لاستیک را نیز نمی‌توان بیش از اندازه افزایش داد. چون به سیستم تعلیق و قطعات خودرو فشار بیشتری وارد می‌شود و ممکن است عملکرد خودرو را نیز مختل کند.

آموزش گام به گام خواندن سایز لاستیک

بهترین راهکار برای اینکه مشخصات سایز لاستیک را متوجه شوید، این است که سراغ کد لاستیک بروید. کد لاستیک عبارتی است که روی دیواره‌ی جانبی آن حک می‌شود. این کد شامل یک سری حرف و عدد است. از روی این قطعه کد می‌توانید سایز قطر، عرض و فاق لاستیک را متوجه شوید.

اجازه دهید با یک مثال پیش برویم. فرض کنید روی بدنه‌ی لاستیک کد 205/55R16 درج شده باشد. برای خواندن این عبارت باید از سمت چپ شروع کرده و مرحله به مرحله پیش بروید:

• عدد 205: عدد اول در کد لاستیک عرض یا همان پهنای لاستیک را نشان می‌دهد. همان‌طور که گفتیم، واحد گزارش عرض لاستیک میلی‌متر است. در این مثال لاستیک ما عرض 205 میلی‌متری دارد.
• عدد 55: عددی که پس از ممیز می‌آید، اندازه فاق لاستیک را نشان می‌دهد. بالاتر هم توضیح دادیم که این عدد به‌صورت درصدی بیان می‌شود و با تقسیم نسبت ارتفاع دیواره به عرض لاستیک به‌دست می‌آید. این لاستیک دارای نسبت 55 درصدی است. برای اینکه عدد دقیق ارتفاع دیواره را به‌دست آورید، کافی است همین عدد را در 205 ضرب کنید. لاستیک مثال ما دارای ارتفاع 112.75 میلی‌متری است.
• حرف R: این حرف نوع طراحی لاستیک را نشان می‌دهد و مخفف عبارت Radial است. اغلب لاستیک‌های امروزی با طراحی رادیال تولید می‌شوند. لاستیک‌های رادیال طول عمر بیشتری دارند و به عملکرد پایدارتر خودرو نیز کمک می‌کنند.
• عدد 16: عدد پایانی در کد لاستیک قطر یا همان سایز تایر را نشان می‌دهد. این عدد برحسب اینچ بیان می‌شود. قطر رینگ و لاستیک باید یکسان باشد. برای مثال نمی‌توانید یک لاستیک 16 اینچی را روی رینگ 15 یا 17 اینچی سوار کنید.

شاخص بار و شاخص سرعت لاستیک چیست؟

در کنار مشخصات اصلی لاستیک مثل سایز قطر و پهنا و فاق، فاکتورهای دیگری هم هستند که هنگام خرید لاستیک بهتر است با آن‌ها آشنا باشید. در کد لاستیک معمولاً چند حرف و عدد اضافه‌تر هم ذکر می‌شود. این حرف و عددهای بعدی مربوط به دو فاکتور شاخص بار (Load Index) و شاخص سرعت لاستیک (Speed Rating Index) است.

شاخص بار معمولاً به‌صورت یک عدد دو یا سه رقمی بیان می‌شود و نشان می‌دهد که هر لاستیک چه وزنی را می‌تواند تحمل کند. برای تبدیل این عدد دو یا سه رقمی باید از جدول‌های استاندارد شاخص بار کمک بگیرید. مثلاً در این جدول‌ها عدد 91 معادل قدرت تحمل وزن 615 کیلوگرمی دانسته شده است.

اگر این عدد را در 4 ضرب کنید، قدرت تحمل وزن کل خودرو نیز به‌دست می‌آید؛ که اینجا معادل 2460 کیلوگرم است. این یعنی مجموع وزن سرنشینان، سوخت و باری که داخل خودرو می‌گذارید، نباید از این عدد فراتر برود.

شاخص سرعت لاستیک نیز با حروف انگلیسی بیان می‌شود. شاخص سرعت نشان می‌دهد که لاستیک شما می‌تواند تا چه سرعتی را تحمل کند. برای تبدیل کردن شاخص سرعت به کیلومتر باید از جدول‌های استاندارد کمک بگیرید. برای مثال در این جدول‌ها حرف V معادل 240 کیلومتر بر ساعت ثبت شده است. یعنی اگر روی کد لاستیک حرف V انگلیسی را دیدید، به این معنا است که با لاستیک فوق نباید بالاتر از سرعت 240 کیلومتر بر ساعتی  رانندگی کنید.

چطور بهترین سایز لاستیک را برای خودرو پیدا کنیم؟

در بخش‌ قبلی درباره‌ی مشخصات سایز تایر صحبت کردیم. همچنین توضیح دادیم  که چطور قطر، پهنا و فاق لاستیک را از روی کد لاستیک تشخیص دهید. اما قبل از اینکه برای خرید لاستیک اقدام کنید، لازم است بدانید که بهترین لاستیک برای خودروی شما باید چه مشخصاتی داشته باشد. در ادامه به این موضوع می‌پردازیم.

1. استفاده از برچسب اطلاعات خودرو یا دفترچه راهنمای آن

معمولاً تولیدکننده‌ها یک برچسب اطلاعات را روی ستون درب راننده، داخل داشبورد یا داخل درب باک بنزین می‌چسبانند. از روی این برچسب می‌توانید مشخصات لاستیک‌های فابریک را ببینید؛ سپس سراغ خرید مدلی بروید که مشخصات آن دقیقاً با سایز لاستیک فابریک خودرو یکسان باشد.

همین اطلاعات در دفترچه راهنمای خودرو نیز درج شده است. در بخش مشخصات فنی این دفترچه حتی می‌توانید سایزهای استاندارد جایگزین لاستیک‌های فابریک را نیز ببینید.

2. بررسی دیواره‌ی لاستیک‌های قدیمی

راهکار بعدی برای تشخیص سایز استاندارد تایر، بررسی اطلاعات درج شده روی تایرهای قدیمی است. البته به شرطی که مطمئن باشید تایر قدیمی خودرو سایز استانداردی دارد. مثلاً اگر صاحب قبلی خودرو خودتان نبوده‌اید، خیلی به این روش اعتماد نکنید.

3. مشاوره گرفتن از کارشناسان

برای تشخیص سایز لاستیک استاندارد می‌توانید از کارشناسان فروش یا تعمیرکارهای باتجربه هم کمک بگیرید. معمولاً این افراد اطلاعات دقیقی درباره‌ی لاستیک‌ انواع خودروها دارند. کارشناسان رینوتیک هم می‌توانند به شما در خرید لاستیک مناسب کمک کنند. کافی است با کارشناسان فروش تماس بگیرید.

4. جستجوی اینترنتی

اگر به دفترچه‌ی راهنمای خودرو دسترسی ندارید یا نمی‌توانید از راهکارهای بالا استفاده کنید، می‌توانید با یک جستجوی اینترنتی ساده نیز سایز استاندارد لاستیک‌ها را برای انواع خودروها پیدا کنید. کافی است عبارتی شبیه «بهترین سایز لاستیک برای خودروی X33» را جستجو کنید.

راهنمای تغییر سایز لاستیک خودرو طبق قانون 2 درصد!

سایز لاستیک خودرو را نمی‌توانید همین‌طور براساس سلیقه و دلخواه خود عوض کنید. اگرچه تغییر سایز لاستیک می‌تواند روی میزان چسبندگی، پایداری و زیبایی خودرو تاثیر بگذارد، اما هر تغییری هم مجاز نیست. اگر می‌خواهید سایز تایر را تغییر دهید، باید استانداردهای مهندسی را رعایت کنید.

طبق این استانداردهای مهندسی تفاوت قطر کلی چرخ خودرو (مجموع قطر رینگ و لاستیک خودرو) با قطر استاندارد خودرو نباید بیشتر از 2 درصد باشد. این یعنی قطر کلی چرخ نباید بیشتر از 2 درصد بزرگ یا کوچک شود.

برای محاسبه‌ی قطر کلی چرخ خودرو می‌توانید از این فرمول استفاده کنید:

قطر کلی چرخ خودرو =(پهنای لاستیک * فاق لاستیک/100)*2 + (قطر رینگ*25.4)

اندازه‌ی پهنا و فاق لاستیک را از روی کد لاستیک می‌توانید پیدا کنید. فقط توجه داشته باشید که قطر رینگ در کد لاستیک برحسب اینچ بیان می‌شود. اگر این عدد را در 25.4 ضرب کنید، قطر رینگ به میلی‌متر تبدیل می‌شود. به این شکل می‌توانید قطر کلی چرخ خودرو را محاسبه کنید.

دلیل اینکه گفته می‌شود مجموع قطر لاستیک و رینگ نباید بیشتر از 2 درصد با قطر کلی چرخ‌های فابریک فرق کند، این است که افزایش این عدد می‌تواند فضای مضاعفی به گیربکس خودرو وارد کند و روی عملکرد سیستم تعلیق هم تاثیر منفی بگذارد. همچنین سیستم‌های ترمز ABS خودرو نیز در محاسبات خود دچار اشتباه می‌شوند و ایمنی خودرو را به‌خطر می‌اندازند.

اگر نمی‌توانید خودتان این محاسبات را انجام دهید، حتماً هنگام تغییر سایز لاستیک از یک کارشناس باتجربه کمک بخواهید.

مزایا و معایب تغییر سایز لاستیک چیست؟

اینکه چرا برخی از رانندگان سراغ تغییر قطر یا عرض لاستیک‌ها می‌روند، به خواسته‌های آن‌ها برمی‌گردد. خیلی از راننده‌ها به دنبال اسپرت کردن خودروی خود هستند؛ برخی هم به دلیل افزایش چسبندگی و پایداری خودرو پهنا یا فاق لاستیک را تغییر می‌دهند. اما این تغییرات در کنار مزایایی که دارد، دارای معایبی هم هست. در جدول زیر مزایا و معایب تغییر سایزهای لاستیک را مشاهده می‌کنید:

در حالت کلی توصیه می‌کنیم که در هنگام تغییر رینگ لاستیک خودرو دقیقاً سراغ سایزهایی مشابه مدل‌های فابریک بروید؛ اما اگر میل به تغییر ابعاد لاستیک، مثل فاق، پهنا یا قطر آن داشتید، می‌توانید از روی جدول بالا مزایا و معایب این تغییر را ببینید.

سخن آخر

خیلی از خودروسوارها تصور می‌کنند تغییر سایز رینگ و لاستیک یک امر سلیقه‌ای است؛ اما هر تغییری در سایز لاستیک یا رینگ می‌تواند روی عملکرد خودرو تاثیر بگذارد و حتی به سیستم تعلیق، گیربکس، ABS خودرو و… صدمه بزند. در این مقاله درباره‌ی تغییر سایز تایر و اصول آن صحبت کردیم. اگر می‌خواهید سایز لاستیک خودرو را عوض کنید، می‌توانید از کارشناسان رینوتیک کمک بگیرید. در کامنت‌ها نیز پاسخگوی سوالات شما هستیم.

سوالات متداول

آیا لاستیک پهن باعث لرزش فرمان می‌شود؟

به طور مستقیم نه؛ اگر از لاستیک باکیفیت و بالانس ‌شده‌ای استفاده کنید، نباید این مشکل پیش بیاید. اما در مجموع لاستیک‌های پهن سطح تماس بیشتری با جاده دارند. درنتیجه روی دست‌اندازها و مسیرهای ناهموار بیشتر تحت تاثیر قرار می‌گیرد و ممکن است باعث لرزش موقتی فرمان شوند.

همچنین اگر رینگ تاب داشته باشد یا اگر از لاستیکی استفاده کنید که پهنای آن با پهنای رینگ نمی‌خواند، ممکن است این مشکل برایتان پیش بیاید.

آیا سایز لاستیک عقب و جلوی خودرو می‌تواند متفاوت باشد؟

به‌ طور کلی این تغییر توصیه نمی‌شود؛ زیرا روی عملکرد هندلینگ و ترمزگیری خودرو تاثیر منفی می‌گذارد. برای مثال استفاده از دو سایز لاستیک پهن و باریک در جلو و عقب خودرو می‌تواند عملکرد سیستم ABS را مختلف کرده و باعث گیجی آن شود. به همین دلیل توصیه می‌کنیم از سایزهای یکسانی استفاده کنید.

برای نرم‌تر شدن خودرو سایز لاستیک را کاهش بدهم یا افزایش؟

برای اینکه خودرویی نرم‌تر داشته باشید، باید فاق لاستیک را تا جدی ممکن افزایش دهید. هرچقدر میزان باد لاستیک بیشتر باشد، بهتر می‌توانند نقش یک ضربه‌گیر را ایفا کند. نتیجه‌ی این مسئله هم نرم‌تر شدن سواری خودرو است.

آیا لاستیک پهن باعث افزایش مصرف سوخت می‌شود؟

بله. وقتی از لاستیک پهن استفاده می‌کنید، میزان اصطکاک لاستیک با سطح جاده را افزایش می‌دهید. این مسئله در درازمدت باعث افزایش مصرف سوخت خودرو نیز می‌شود. این افزایش حدود 3 تا 5 درصد است.